Članstvo Republike Crne Gore u međunarodnim finansijskim organizacijama

Datum objave: 08.03.2007 11:57 | Autor: IZVJEŠTAJI MMF-a

Štampaj stranicu

Obnovljena državnost i nezavisnost za Republiku Crnu Goru označavaju novi početak, uz istovremeno prihvatanje naslijeđenih obaveza. Odlukom o proglašenju nezavisnosti Republike Crne Gore ("Službeni list RCG", br. 36/06), donešenoj na zasijedanju Skupštine Republike Crne Gore, 3.06.2006. godine, precizirano je, između ostalog, da će Republika Crna Gora, sa punim međunarodno pravnim subjektivitetom, primjenjivati i preuzeti međunarodne ugovore i sporazume koje je zaključila i kojima je pristupila Državna zajednica Srbija i Crna Gora, a koji se odnose na Crnu Goru i koji su saglasni sa važećim pravnim poretkom. Nakon obnove državnosti, kao jedno od otvorenih pitanja postavilo se članstvo u međunarodnim finansijskim institucijama. U tom smislu bio je neophodan dogovor sa Srbijom, koji bi bio prihvatljiv za međunarodne finansijske institucije, prvenstveno za Međunarodni monetarni fond i za Svjetsku banku.

U cilju realizacije navedenog, predstavnici Republike Crne Gore i Republike Srbije potpisali su 10.jula 2006. godine Sporazum između Republike Srbije i Republike Crne Gore o regulisanju članstva u međunarodnim finansijskim organizacijama i razgraničenju finansijskih prava i obaveza ("Službeni list RCG", br. 45/06), kojim je propisano da će Republika Srbija nastaviti članstvo državne zajednice u međunarodnim finansijskim organizacijama, a republike su definisale način preuzimanja, alociranih i nealociranih, kreditnih obaveza, preuzetih po osnovu međunarodnih ugovora i sporazuma.

Nakon potpisivanja navedenog sporazuma Predsjednik Vlade Republike Crne Gore podnio je, 12. jula 2006. godine, zahtijev za učlanjenje Republike Crne Gore u Međunarodni monetarni fond. Zahtijev za učlanjenje Republike Crne Gore u grupaciju Svjetske banke, odnosno u Međunarodnu banku za obnovu i razvoj, Međunarodno udruženje za razvoj, Međunarodnu finansijsku korporaciju i Multilateralnu agenciju za garantovanje investicija, Predsjednik Vlade Republike Crne Gore podnio je 17. jula 2006. godine.

Istovremeno kroz niz sastankaka i komunikacija započete su aktivnosti na regulisanju članstva u Evropskoj banci za obnovu i razvoj (European Bank for Reconstruction and Development - EBRD). Čitava procedura okončana je u veoma kratkom roku, a Bord Guvernera EBRD-a, na sjednici održanoj 25. oktobra 2006. godine, potvrdio je da je Republika Crna Gora ispunila uslove za prijem u članstvo Banke. Nakon toga Generalni sekretar banke izdao je sertifikat da je Republika Crna Gora postala član Evropske banke za obnovu i razvoj, retroaktivno, od 3. juna 2006. godine. Odlukom Vlade, ministar finansija imenovan je za guvernera Republike Crne Gore u Evropskoj banci za obnovu i razvoj. Po bančinoj proceduri, određeno je da Crnoj Gori pripadne 400 akcija, po osnovu kojih je trebalo izvršiti uplatu, u iznosu od 1.050.000 . Sredstva su obezbijeđena dodjelom granta od strane Švajcarske konstituence, nakon što je, shodno odluci Vlade, Crna Gora postala član ove konstituence.
Procedura zadovoljavanja uslova za prijem Crne Gore u članstvo MMF-a i grupaciju Svjetske banke bila je značajno komplikovanija.

U skupštinskoj proceduri, 26. oktobra 2006. godine, usvojen je Zakon o članstvu Republike Crne Gore u Međunarodnom monetarnom fondu i drugim finansijskim organizacijama ("Službeni list RCG", br. 66/06). Usvajanje ovog zakona predstavlja dio procedure koju svaka država mora da ispuni kako bi pristupila Međunarodnom monetarnom fondu i Svjetskoj banci. Shodno navedenom zakonu Crna Gora prihvata članstvo u Međunarodnom monetarnom fondu (MMF), Međunarodnoj banci za obnovu i razvoj (IBRD), Međunarodnoj finansijskoj korporaciji (IFC), Međunarodnom udruženju za razvoj (IDA) i Multilateralnoj organizaciji za garantovanje investicija (MIGA). Zakonom je definisano da fiskalni agent Republike u Svjetskoj banci bude Ministarstvo finansija, a da Republiku u IFC-u, IDA-u, IBRD-u i MIGA-u predstavlja ministar finansija, kao Guverner. Za fiskalnog agenta Republike u Međunarodnom monetarnom fondu određena je Centralna banka Crne Gore, a Predsjednik Savjeta Centralne banke, imenovan je za Guvernera, koji predstavlja Republiku u MMF-u.
Nakon usvajanja zakona i izvršene misije MMF-a, Savjet MMF-a definisao je visinu kvote, u iznosu od 27,5 mil. specijalnih prava vučenja (Special Driving Rights-SDR ), kao i obavezu da Crna Gora uplati 24% od svog upisa kapitala u SDR-ima ili u valuti koja se primjenjuje u Crnoj Gori. Crna Gora treba da uplati ova sredstva u roku od šest mjeseci od dana kada se izglasa njeno članstvo u MMF-u.
Nakon što je Vlada Republike Crne Gore prihvatila predloženu kvotu Bord guvernera MMF-a odobrio je članstvo Crne Gore u toj međunarodnoj finansijskoj instituciji, čime je završen poslednji formalni korak za zvanični prijem Crne Gore. Najavljeno je da će se zvanični prijem Crne Gore u članstvo i ceremonija potpisivanja Statuta MMF-a održati 18. januara 2007. godine, u Vašingtonu.
Nakon što postane član MMF-a Crna Gora stiče neophodan uslov za članstvo u grupaciji Svjetske banke.
Crna Gora obaviještena je i dala je saglasnost na predložene visine kvota za članstvo u afilijacijama Svjetske banke (IFC-u, IDA-u, IBRD-u i MIGA-u). Definisane visine kvota, po afilijacijama Svjetske banke:
Po osnovu članstva u IBRD-u, potreban je:
a) Obavezni upis kapitala, po osnovu 438 akcija, vrijednosti 120.635 USD po akciji. Precizirano je da se 6% akcija uplati na sledeći način: 0,60% u iznosu od 317.029 USD i 5,40% (2.854.259 USD) u valuti koja se primjenjuje u Crnoj Gori, u gotovom novcu ili izdavanjem vrijednosnih papira, i
b) Opcioni upis kapitala, po osnovu 250 akcija, ne zahtijeva se plaćanje u momentu upisa kapitala.
Po osnovu članstva u IDA-u potreban je:
a) Obavezni upis kapitala, u iznosu od 566.985 USD, koji će se uplatiti na sledeći način: 10% u iznosu od 56.689,50 USD i 90% (510.286,50USD) u valuti koja se primjenjuje u Crnoj Gori, u gotovom novcu ili izdavanjem vrijednosnih papira.
b) Opcioni upis kapitala uplatiti u ekvivalentnom iznosu 150.729 USD valute koja se primjenjuje u Crnoj Gori.
Za članstvo u IFC-u potrebno je na ime obaveznog upisa kapitala, po osnovu 1.035 pripadajućih akcija, vrijednosti 1.000 USD po akciji, uplatiti 1.035.000 USD u momentu prijema u IFC-u.
Po osnovu članstva u MIGA-u potrebno je na, ime obaveznog upisa kapitala, u momentu prijema uplatiti, po osnovu 61 akcije, 660.020 USD, pri čemu 20% ovog iznosa treba uplatiti na sledeći način: 10% platiti u gotovom u važećoj valuti i 10% u promisornoj noti (vlastita mjenica), denominirana u vlastitoj valuti.
U Ministarstvu finansija realizuju se završne aktivnosti koje su neophodne za članstvo Crne Gore u grupaciju Svjetske banke, a odnose se na obavezu potpisivanja sporazuma između afilijacija Svjetske banke i Crne Gore o preuzimanju prava i obaveza po osnovu prethodnih ugovora i sporazuma koje je Državna zajednica Srbija i Crna Gora sklopila sa Svjetskom bankom, a odnose se na Crnu Goru.
Nakon realizacije aktivnosti, propisanih procedurama navedenih finansijskih organizacija, očekuje se da će tokom januara 2007. godine Crna Gora postati član i afilijacija Svjetske banke.

Članstvo u MMF-u značajno je za državu sa više aspekata, država automatski dobija veći kredibilitet u međunarodnim krugovima, međunarodni investitori na osnovu izvještaja MMF-a dobijaju informaciju da li je država rizična za strana ulaganja, kakva se politika vodi u državi.

Međunarodni monetarni fond je međunarodna organizacija, koju čine 184 države članice, zadužena je za nadzor globalnog finansijskog sistema , preko kamatnih stopa i bilansa plaćanja , kao i za pružanje tehničke i finansijske pomoći. Ocjena MMF-a o uspješnosti vođenja ekonomske politike u državi biće signal stranim investitorima da li da ulažu u Crnu Goru.
Sektor za privredu, finansije, međunarodnu
saradnju i sistem igara na sreću
Odsjek za međunarodnu saradnju i EU integracije
Jadranka Radunović,
koordinator Odsjeka